Het handvest: lenen en beleggen 09/10/2020 . Matthias

image that represent Het handvest: lenen en beleggen

Zo gezegd, zo gedaan: in dit artikel stellen we je drie thema’s uit het sociaal en ecologisch handvest van NewB voor.

Hun belang kan moeilijk worden overschat, want ze bieden een antwoord op drie fundamentele vragen:

  1. Wat gaat NewB doen met het geld dat de coöperanten op hun rekening zetten?

  2. Met welke maatregelen vermijdt NewB dat haar klanten het slachtoffer worden van overmatige schuldenlast?

  3. Welke ethische richtsnoeren volgt NewB bij de verkoop van haar beleggingsproducten?  

De thema’s is kwestie vinden we in het handvest respectievelijk onder ‘toekenning van kredieten en strijd tegen overmatige schuldenlast’, ‘kredietprojecten’ en ‘maatschappelijk verantwoord investeren’.

Wat gebeurt er met het geld dat NewB-klanten op hun rekening zetten?

Zoals veel organisaties in de opstartfase begint NewB klein. Zo kan onze coöperatie tijdens de eerste jaren geen hypothecaire leningen aanbieden, maar wel leningen voor kleinere bedragen en met een kortere looptijd. Het gaat om groene kredieten voor de financiering van projecten in de ecologische transitie (energieprestaties van gebouwen verbeteren, productie van groene stroom, zachte mobiliteit). Ten minste 70% van het geleende bedrag moet daarbij gaan naar een rechtstreekse verbetering van energieprestaties. Op termijn wil NewB ook een antwoord bieden op andere maatschappelijke uitdagingen, denk maar aan leningen die dienen voor projecten die inclusie en integratie in het maatschappelijk weefsel bevorderen of de financiering van organisaties in de sociale economie en lidorganisaties van NewB (ngo’s, coöperaties en verenigingen).

Niet al het geld dat op de rekeningen staat zal in kredieten worden omgezet, want dat is te riskant. Een te groot volume aan kredieten kan het project op de helling zetten door een gebrek aan contanten. Daarom is er een tweede bestemming voor het geld van de klanten, namelijk investeringen in liquide effecten met laag risico. NewB kan die snel doorverkopen en de contanten recupereren als dat nodig is. Om dat de doen gaat NewB de markt op. Deze financiële portefeuille wordt met de grootste voorzichtigheid beheerd en bepaald door heldere, ethische criteria om misbruik tegen te gaan. In afwachting van de integrale tekst van het handvest vind je hieronder al enkele belangrijke punten:

 

NewB belegt niet in aandelen, noch in basisgrondstoffen of vastgoed. NewB kan voornamelijk beleggen in staats- en regionale obligaties, in obligaties in supranationale instellingen en deels in bedrijfsobligaties. NewB kan niet beleggen in samengestelde of afgeleide producten. Ten slotte zal de bank niet speculeren door effecten te kopen en verkopen met het oog op financiële winst.

 

Bij de keuze van de domeinen waarin ze investeert laat NewB zich leiden door de regels van het maatschappelijk verantwoord investeren (SRI) die aanmerken welke domeinen zijn uitgesloten en welke aanbevolen. Uitgesloten zijn bijvoorbeeld alle investeringen in staten, regio’s of ondernemingen die de mensenrechten schenden of de bescherming van de planeet hinderen. De voorkeur gaat naar entiteiten die in hun sector het best presteren op ethisch vlak of actief zijn in deelsectoren van de duurzame ontwikkeling.

Hoe vermijden we de spiraal van de overmatige schuld?

Kredieten uitschrijven is een tweesnijdend zwaard. Met een krediet kan de lener het project realiseren dat zij of hij in gedachten had. Anderzijds betekent een lening ook dat de lener in de schuld komt te staan. Wist je overigens dat de Belgen gemiddeld meer schulden hebben dan hun Europese buren? Die schuldenlast is voor het grootste deel te wijten aan hypothecaire leningen, maar ze toont ook aan dat banken er goed aan doen hun klanten goed te informeren. Daarover gaat thema 9 van het handvest: ‘Toekenning van kredieten en strijd tegen overmatige schuldenlast’.

 

Dit thema behandelt de voorzichtige aanpak van NewB door maximaal in te zetten op precontractuele preventie. Een van de principes vermeldt dat NewB tegenover (potentiële) klanten ‘een hoge standaard van informatie en een didactische benadering hanteert voor haar kredietaanbod’. In de praktijk communiceert NewB helder over wat een kredietcontract inhoudt, hoe het product werkt, hoe het afbetalingsplan in elkaar zit, welke kosten verbonden zijn aan laattijdige aflossingen, enz. NewB wil een preventieve precontractuele strategie hanteren die ze in co-creatie ontwikkelt met de organisaties die eerstelijnservaring hebben met de strijd tegen overmatige schuldenlast. Als blijkt dat, ondanks de preventieve fase, aflossingen toch uitblijven start een ‘precontentieuze’ fase.

In die fase helpen bepaalde signalen om betalingsmoeilijkheden zo snel mogelijk op te sporen. NewB kan dan minnelijke oplossingen voorstellen aan de klant in kwestie. Mogelijke oplossingen zijn bijvoorbeeld een aanpassing van het aflossingsplan of de verlenging van de vervaldatum. Gevallen die niet in de precontentieuze fase kunnen worden opgelost, leiden uiteindelijk tot een geschil. De lening wordt dan in gebreke gesteld. In dit stadium blijft NewB een ethische houding aannemen bij de terugvordering van de schuld met name door de waardigheid van de debiteur te respecteren.

 

Het ethische pad voor beleggingen

 We trekken de krijtlijnen voor de ethische benadering van de beleggingsfondsen en levensverzekeringen in het aanbod van NewB. Fondsen, levensverzekeringen: over welke soort producten gaat het hier?

Een beleggingsfonds verzamelt het geld van verschillende investeerders en investeert dat in verschillende beleggingsproducten zoals aandelen of obligaties. De fondsen van NewB zullen worden samengesteld door een externe beheerder. Die zal op basis van het lastenboek dat NewB opstelt verschillende effecten selecteren waarin de fondsen beleggen.

Een levensverzekering is een contract waarmee de verzekeraar zich ertoe verbindt een geldsom of rente over te maken bij een bepaald voorval, bijvoorbeeld een pensioen of een overlijden. De premie voor de verzekering wordt eenmalig of in termijnen betaald. De klant kan dit contract zien als een manier van sparen voor haar of zijn pensioen of om vermogen op te bouwen.

 

In beide gevallen worden de geldsommen geïnvesteerd in effecten en dienen ze om bepaalde ondernemingen of openbare instellingen te financieren. De beperkingen (volgens de SRI-regels) die NewB oplegt aan de beheerders zijn van het grootste belang om ervoor te zorgen dat de producten die NewB aanbiedt maatschappelijk verantwoord zijn. NewB houdt diezelfde regels acht bij het beheer van haar liquide overschotten, zoals hierboven beschreven.

Als de effecten waarin het geld wordt belegd aandelen zijn, gaan ze mogelijk gepaard met stemrecht op de algemene vergaderingen van de uitgevende instelling. Het zou jammer zijn om die kans te laten liggen. NewB wil zich via haar beleggingen opstellen als actief aandeelhouder door gebruik te maken van haar stemrecht. Dat kan op verschillende niveaus: de dialoog met de uitgever opzoeken, stemming of voorstel van resoluties op de algemene vergaderingen, enz. Het idee erachter is dat NewB druk kan uitoefenen op grote bedrijven om zich deugdelijker te gedragen. In de praktijk stelt NewB dat de beheerder haar of zijn rol als actief aandeelhouder eerder via stemming en het indienen van voorstellen opneemt, dan het te houden bij een ‘eenvoudige dialoog’. In ieder geval mag het argument van de fondsenbeheerder als actieve aandeelhouder nooit leiden tot een afzwakking van de selectiecriteria voor de effecten.  

 

De uitdaging om transparant te communiceren

NewB moet een maximale transparantie kunnen garanderen over wat zij financiert met het geld van haar klanten, of het nu gaat om kredieten, de financiële portefeuille of beleggingsproducten. Thema’s 10 en 11 geven duidelijk de bijhorende principes aan waaraan NewB zich zal houden. NewB publiceert een lijst met de toegekende kredieten, met vermelding van het type project dat ze financieren, de regels voor maatschappelijk verantwoord investeren, de volledige lijst met effecten in haar financiële portefeuille en de samenstelling van de fondsen en beleggingsproducten van het type levensverzekeringen.

Dit gaat naar de kern, namelijk wat er met de deposito’s en investeringen van de klanten gebeurt. Dankzij de principes van het handvest zal NewB zich werkelijk onderscheiden op ethisch vlak. Alleen goed geïnformeerde klanten zullen kunnen oordelen of de ethische boog genoeg gespannen staat.

 

In de volgende aflevering:

In het volgende artikel van dit seizoen zetten we de spots op NewB als werkgever: welzijn op het werk, non-discriminatie en bezoldigingen. Volgende week vertellen we je meer!

 

Ben je nog niet ingeschreven op onze nieuwsbrief, maar wil je geen enkel artikel missen? Schrijf je hier in en krijg elke maand het laatste NewB-nieuws in je mailbox.

 

Heb je een vraag of verzoek i.v.m. het handvest? Mail ons op [email protected] en vermeld ‘handvest’ in het onderwerp van je mail.